Aydın’ın Efeler ilçesinde yer alan ve Sobacılar Çarşısı olarak bilinen bu alan için geliştirdiğimiz koruyucu üst örtü projesi, mevcut ticari dokunun iklimsel etkilerden korunmasını amaçlayan bir kamusal müdahale olarak ele alınmıştır.
Efeler’de konumlanan bu çarşı yapısını, İzmir mimarlık ofisi olarak ele aldığımız tasarım sürecinde; kullanıcı konforunu artıran, yaya dolaşımını destekleyen ve mevcut kentsel dokuyla uyumlu bir üst örtü sistemi geliştirmeyi hedefledik.
Bu doğrultuda projede, çelik konstrüksiyon taşıyıcı sistem ve membran örtü elemanları kullanarak, hem hafif hem de geçirgen bir yapı dili oluşturduk. Geliştirdiğimiz sistem, çarşı içerisindeki hareketi kesintiye uğratmadan gölgeleme ve koruma sağlayan, aynı zamanda mekânsal sürekliliği destekleyen bir üst örtü yaklaşımı sunmaktadır.
Uygulanan bu proje, yalnızca fiziksel bir koruma elemanı değil; çarşı yaşamını güçlendiren, kullanıcı deneyimini iyileştiren ve kamusal alanın niteliğini artıran bir müdahale olarak değerlendirilmiştir.
Barbaros Çarşısı, yoğun yaya hareketine sahip, gündelik ticari yaşamın aktif olarak sürdüğü bir kentsel aks niteliğindedir.
Bu bağlamda proje, mevcut kullanım alışkanlıklarını değiştirmeden, çarşı deneyimini iyileştiren ve sürekliliğini güçlendiren bir yaklaşım üzerine kurulmuştur.Üst örtü sistemi, mevcut yapılaşmaya minimum müdahale edecek şekilde kurgulanmış çelik taşıyıcı sistem ve membran örtü bileşenlerinden oluşur.
Bu sistem, geniş açıklıkları geçebilen hafif bir strüktür sunarken, aynı zamanda gün ışığını filtreleyerek çarşı içerisinde dengeli bir aydınlatma sağlar.
Tasarlanan üst örtü, çarşı boyunca kesintisiz bir yaya deneyimi oluşturur.
Membran yüzeyden süzülen ışık, gün boyunca değişen atmosferler yaratırken; örtü, kullanıcıları rüzgâr, yağmur ve güneş gibi dış etkenlere karşı koruyarak mekânsal konforu artırır.Üst örtü, çarşı aksı boyunca devam eden ritmik strüktürü ile mekânsal sürekliliği güçlendirir.
Bu yaklaşım, kullanıcıların çarşı içerisindeki hareketini kesintiye uğratmadan, akışkan bir mekân deneyimi sunar.
Proje, mevcut yapılara eklemlenen hafif bir sistem olarak tasarlanmıştır.
Bu sayede çarşı dokusu korunurken, yapılan müdahale geri dönüşebilir ve esnek bir yapısal çözüm olarak ele alınmıştır.